Barnaba urodził się na Cyprze w żydowskiej rodzinie. Jego właściwe imię brzmiało Józef, ale Apostołowie dali mu przydomek Barnaba. Był krewnym św. Marka Ewangelisty, dlatego św. Paweł nazywa go kuzynem Ewangelisty. Wraz ze św. Pawłem Barnaba udał się do Antiochii, gdzie pozyskali wielką liczbę wiernych dla Chrystusa. Barnaba i Paweł swoje nauczanie kierowali najpierw do Żydów, a kiedy ci ich odrzucili – poszli do pogan. Był człowiekiem dobrym, pełnym Ducha Świętego i wiary. Św. Barnaba zabrał ze sobą św. Marka i jako towarzysz św. Pawła udał się z nimi w pierwszą podróż misyjną na Cypr, a stamtąd do Azji Mniejszej. Barnaba zamierzał wraz ze Pawłem udać się w drugą podróż misyjną, jednak po konflikcie Barnaba udał się z Markiem na Cypr, gdzie kontynuowali swoją pracę apostolską. Według podania miał on pozostać na Cyprze jako pierwszy biskup i pasterz tej wyspy. Około 60 r. na Cyprze, w mieście Salaminie, poniósł wedle tego przekazu śmierć męczeńską przez ukamienowanie. Jak mówi podanie, za cesarza Zenona w roku 488 odnaleziono relikwie św. Barnaby.
Kult św. Barnaby był już w czasach apostolskich tak wielki, że tylko jemu jednemu z uczniów Dzieje Apostolskie nadają zaszczytny tytuł Apostoła. W wieku XVI powstał zakon Regularnych Kleryków św. Pawła, założony przez św. Antoniego Marię Zaccaria, od macierzystego kościoła św. Barnaby nazywany popularnie barnabitami.
Boże, Ty przeznaczyłeś do nawracania pogan świętego Barnabę, męża pełnego wiary i Ducha Świętego, † spraw, aby Twój Kościół słowem i czynem wiernie szerzył Ewangelię Chrystusa, * którą Apostoł odważnie głosił. Przez naszego Pana Jezusa Chrystusa, Twojego Syna, † który z Tobą żyje i króluje w jedności Ducha Świętego, * Bóg, przez wszystkie wieki wieków. Amen.









