Sankt-Hedwigs-Kathedrale (Katedra św. Jadwigi)

[Benedykt Krakowski]

3 VI 2025 r.

Wspomnienie świętych męczenników Karola Lwangi i Towarzyszy

Do Ugandy chrześcijaństwo dotarło pod koniec XIX w. i początkowo misjonarze spotkali się z przychylnością mieszkańców. Kiedy wstąpił na tron król Mwanga, rozpoczęło się krwawe prześladowanie chrześcijan. Wkrótce ofiarą nienawiści padli także neofici katoliccy – wśród nich dworzanie króla. Wśród męczenników było dwóch chłopców liczących zaledwie 12 lat. Przez wiele dni na uwięzionych wywierano presje i naciski. W uroczystość Wniebowstąpienia Pańskiego – 3 czerwca 1886 roku w Namugongo zapłonął stos i zawiniętych w trzcinowe maty chrześcijan kolejno wrzucano w płomienie. 6 czerwca 1920 roku beatyfikował ich Benedykt XV. Po ustaniu prześladowania w roku 1890 w Ugandzie było już 2197 katolików i ok. 10 tys. katechumenów, którzy przygotowywali się na przyjęcie chrztu świętego. W roku 1906 liczba ich wzrosła do ok. 100 tys. katolików i ok. 150 tys. katechumenów.

Karol Lwanga został wyróżniony nie tylko dlatego, że z uśmiechem poniósł śmierć, ale zachęcał innych do wytrwania. Był wodzem plemienia Nagweya i przełożonym królewskich paziów. Miał 25 lat. Ciało jego palono wolno na ogniu, zaczynając od stóp. Balikudembe, Józef Mukasa, był pierwszym ministrem króla. Dla Chrystusa zdołał pozyskać 150 pogan. Banabakintu był naczelnikiem kilku wiosek. Zginął, kiedy miał lat 35. Kaggwa Andrzej, lat 30, był kapelmistrzem królewskim. Został ścięty, potem porąbany w kawałki. Szczególne męki zastosowano wobec Macieja Kalemby, który był sędzią i namiestnikiem okręgu, lat 50. Obcięto mu ręce i nogi, wycinano mu żywcem kawałki ciała, palono go, a potem wrzucono w sitowie w nadziei, że po tylu mękach się załamie. Tam od ran skonał. Pozyskał dla Chrystusa ok. 200 współziomków. Mwaggali Noe był garncarzem i garbarzem. 31 maja 1886 roku powieszono go, przebito włócznią, a jego wnętrzności dano na pożarcie wygłodniałym psom. Zginęło tego dnia (3 czerwca 1886 roku) na tym samym miejscu 13 męczenników.

Boże, Ty sprawiłeś, że krew męczenników stała się nasieniem chrześcijan, † daj, aby rola Twojego Kościoła, zroszona krwią świętych Karola Lwangi i jego Towarzyszy, * przyniosła obfite plony. Przez naszego Pana Jezusa Chrystusa, Twojego Syna, † który z Tobą żyje i króluje w jedności Ducha Świętego, * Bóg, przez wszystkie wieki wieków. Amen.

[Benedykt Krakowski]

4 VI 2025 r.

Wspomnienie św. Franciszka Caracciolo, prezbitera i zakonnika

Urodził się w 1563 r. w Villa Santa Maria w królestwie Neapolu. Pochodził ze znakomitej rodziny. Na chrzcie otrzymał imię Askaniusz. Kiedy miał 22 lata, zachorował śmiertelnie. Złożył wtedy ślub oddania się Panu Bogu na służbę i wyzdrowiał. W 1587 r. przyjął święcenia kapłańskie. W 1588 r. papież Sysktus V zatwierdził nowy założony przez niego zakon – Kanoników Regularnych Mniejszych, którego zadaniem była opieka nad biednymi, chorymi i więźniami. Bracia oprócz trzech ślubów – ubóstwa, czystości i posłuszeństwa, składali czwarty – nie przyjmować żadnych godności kościelnych. Askaniusz przyjął nowe imię zakonne - Franciszek. W 1591 r. został generałem zakonu. Na własną prośbę został zwolniony z obowiązków przełożonego generalnego. Piastował urzędy niższe: mistrza nowicjatu i przełożonego domu w Neapolu, potem wikariusza generalnego zakonu. Odznaczał się gorliwością, umartwieniem oraz nabożeństwem do Najświętszego Sakramentu. Popierał ze wszystkich sił a także sam wprowadzał, gdzie tylko mógł, uroczyste wystawienia Najśw. Sakramentu, adoracje i procesje.

Zmarł 4 czerwca 1608 r. w Anconie pielgrzymując do sanktuarium Matki Bożej w Loreto. Pochowano go w kościele Matki Bożej Większej w Neapolu. W czasie pogrzebu wydarzył się wypadek nagłego uzdrowienia pewnego człowieka ze śmiertelnej choroby. Po przepisanym przez prawo kościelne procesie kanonicznym do chwały błogosławionych wyniósł Franciszka papież Klemens XIV w roku 1770. Do katalogu świętych wpisał go uroczyście papież Pius VII w roku 1807.

Boże, Ty powołałeś świętego Franciszka do szukania na tym świecie Twojego Królestwa przez dążenie do doskonałe miłości, † spraw, abyśmy wsparci jego modlitwami, * w radości ducha coraz więcej Ciebie miłowali. Przez naszego Pana Jezusa Chrystusa, Twojego Syna, † który z Tobą żyje i króluje w jedności Ducha Świętego, * Bóg przez wszystkie wieki wieków. Amen.

[Benedykt Krakowski]

5 VI 2025 r.

Wspomnienie św. Bonifacego, biskupa i męczennika

Urodził się około 673 r. w Dewonshire, w Anglii (Wessex). Na chrzcie otrzymał imię Winfryd. Wstąpił do benedyktynów w opactwie Exeter i przyjął imię Bonifacy. Kilkakrotnie udawał się na misje. Nawracał pogan we Fryzji, na terenach dzisiejszych Niemiec i w Holandii. Pracował razem ze św. Willibrordem. Ich współpraca przynosiła wielkie owoce.

Grzegorz II udzielił Bonifacemu święceń biskupich i dał mu wszystkie pełnomocnictwa potrzebne do akcji misyjnej. Z kolei papież św. Grzegorz III wezwał Bonifacego do Rzymu i nałożył mu uroczyście paliusz metropolity-arcybiskupa z władzą mianowania i konsekrowania biskupów na terytorium Niemiec na wschód od Renu. Ponadto papież mianował Bonifacego swoim legatem na Frankonię i Niemcy. Bonifacy ustanowił biskupstwa w Passawie, Freisingu, Ratyzbonie i w Eichstatt. W Salzburgu mianował biskupem mnicha benedyktyńskiego, Jana. Posuwając się w głąb Niemiec, założył nadto biskupstwa w Fuldzie, które uznał za centrum i ośrodek swojej działalności misyjnej. Jako legat papieski przeprowadził tez reformy w Kościele we Francji. Mając 80 lat, po raz trzeci udał się na misje do Fryzji. Kiedy jednak zapuścił się do miasta Dokkum, został napadnięty przez pogan i wraz z 52 towarzyszami 5 czerwca 754 roku zamordowany. Jego ciało spoczywa w Fuldzie. Jest patronem Niemiec.

Wszechmogący Boże, święty Bonifacy, męczennik, głosił prawdziwą wiarę i własną krwią ją przypieczętował, † spraw za jego wstawiennictwem, * abyśmy tę wiarę wiernie zachowywali i wyznawali całym życiem. Przez naszego Pana Jezusa Chrystusa, Twojego Syna, † który z Tobą żyje i króluje w jedności Ducha Świętego, * Bóg, przez wszystkie wieki wieków. Amen.

[Benedykt Krakowski]

6 VI 2025 r.

Wspomnienie bł. Marii Karłowskiej, dziewicy

Maria Karłowska urodziła się w 1865 r. we Słupówce w Wielkopolsce jako jedenaste dziecko rodziny ziemiańskiej. Wychowywała się w atmosferze głębokiej pobożności, karności i szczerego patriotyzmu. Dzieciństwo i młodość spędziła w Poznaniu, gdzie mając 17 lat na ręce swego spowiednika złożyła ślub dozgonnej czystości. Po śmierci obojga rodziców w 1882 r. Maria odbyła kurs kroju i szycia w Berlinie i podjęła pracę w prowadzonej przez swą siostrę pracowni haftu i szycia jako instruktorka zatrudnionych tam dziewcząt. Oddawała się też z zapałem działalności dobroczynnej wśród chorych, ubogich i potrzebujących, wśród wielodzietnych rodzin i rozbitych małżeństw w najnędzniejszych dzielnicach miasta.

Od 1892 r. poświęciła się opiece nad dziewczętami słabymi i zagubionymi moralnie, a przede wszystkim – nad prostytutkami. Miejscem ewangelizacji były dla niej bramy kamienic, cmentarz, ulica, dom publiczny, więzienie, oddział w szpitalu miejskim przeznaczony dla kobiet z chorobami wenerycznymi. Dzięki Bożej pomocy udało się jej otworzyć 9 ośrodków wychowawczych, wyposażonych w różnorodne warsztaty pracy, w których wychowanki miały możliwość rehabilitacji społecznej i religijnej. W roku 1894 Maria Karłowska założyła Zgromadzenie Sióstr Pasterek od Opatrzności Bożej. Zmarła w opinii świętości 24 marca 1935 r. w Pniewitem na Pomorzu.

Boże, Ty w swojej Opatrzności obdarzyłeś łaską błogosławioną Marię Karłowską, aby naśladując przykład Dobrego Pasterza, pomagała kobietom wyzwolić się z niewoli grzechu, † przez jej wstawiennictwo daj nam, sługom Twoim, abyśmy idąc za tym, co dobre, * potrafili unikać tego, co nam szkodzi. Przez naszego Pana Jezusa Chrystusa, Twojego Syna, † który z Tobą żyje i króluje w jedności Ducha Świętego, * Bóg, przez wszystkie wieki wieków. Amen.

[Benedykt Krakowski]

7 VI 2025 r.

Wspomnienie św. Roberta z Newminster, opata

Robert urodził się w końcu XI wieku lub na początku wieku XII w Crave (dziś Gargrave) w hrabstwie York (Anglia). Pochodził z rodziny niezamożnej, ale udało mu się skończyć studia w Paryżu. Po przyjęciu święceń kapłańskich pracował początkowo w Crave, potem wstąpił do benedyktynów, a następnie w 1135 r. przeszedł do cystersów w opactwie w Fountains. W trzy lata później założył nowe opactwo w Newminster w Nortumbrii, z którego powstało kilkanaście innych, m.in. w Pipewell, Roche i Sawley.

Jako opat Robert był człowiekiem pokuty i wielkiej modlitwy. Odmawiał codziennie cały psałterz - 150 psalmów. Zmarł 7 czerwca 1159 r. Miał szczególną moc nad złymi duchami. Wyleczył wielu opętanych. Cystersi czcili go przez wieki, ale nie postarali się o formalną aprobatę kultu. Do Martyrologium Rzymskiego wpisał go Baroniusz.

Boże, Ty powołałeś świętego Roberta do szukania na tym świecie Twojego Królestwa przez dążenie do doskonałe miłości, † spraw, abyśmy wsparci jego modlitwami, * w radości ducha coraz więcej Ciebie miłowali. Przez naszego Pana Jezusa Chrystusa, Twojego Syna, † który z Tobą żyje i króluje w jedności Ducha Świętego, * Bóg przez wszystkie wieki wieków. Amen.

[Benedykt Krakowski]

Pięćdziesiąty dzień po Zmartwychwstaniu Jezusa Chrystusa

Niedziela Zesłania Ducha Świętego

Zesłanie Ducha Świętego oznacza początek Kościoła. Duch Święty jest niezmiennie duszą Kościoła, ożywia go nadzieją, napełnia radością i przypomina o jego młodości. Duch Święty czyni z odkupionych przez Chrystusa jeden organizm – wspólnotę.

Zapowiedź posłania Ducha Bożego do świata pojawia się już w Starym Testamencie, szczególnie u proroka Izajasza, ale najpełniej wyraża ją Jezus podczas Ostatniej Wieczerzy. Mówi do apostołów: „A Paraklet, Duch Święty, którego Ojciec pośle w moim imieniu, on Was wszystkiego nauczy i przypomni Wam wszystko, co Ja wam powiedziałem”. W tym dniu, jak pisze św. Łukasz w Dziejach Apostolskich, grono Apostołów zostało „uzbrojone mocą z wysoka”. W języku liturgicznym święto Ducha Świętego nazywa się „Pięćdziesiątnicą” – z greckiego Pentecostes, tj. pięćdziesiątka, – bo obchodzi się 50-go dnia po Zmartwychwstaniu Pańskim. Na zgromadzonych w Wieczerniku Apostołów, jak pisze św. Łukasz w Dziejach Apostolskich Jezus Chrystus zesłał Ducha Pocieszyciela, by Ten, doprowadził do końca dzieło zbawienia. „I stał się z prędka z nieba szum, jakoby przypadającego wiatru gwałtownego, i napełnił wszystek dom, gdzie siedzieli. I ukazały się im rozdzielone języki jakoby ognia, i usiadł na każdym z nich z osobna: i napełnieni są wszyscy Duchem Świętym i poczęli mówić rozmaitymi językami, jako im Duch Święty wymawiać dawał” (Dzieje Ap., II, 2-4).

W dniu Zesłania Ducha Świętego powstaje Kościół, który od samego początku jest posłany do wszystkich narodów „aż po krańce ziemi”, który jest powszechny czyli otwarty na wszystkich, nie związany szczególnie z żadnym narodem czy partykularnym środowiskiem. Celem istnienia Kościoła jest kontynuowanie w świecie zbawczej misji Jezusa Chrystusa. To zadanie najlepiej definiuje najważniejszy dokument Soboru Watykańskiego II konstytucja dogmatyczna "Lumen gentium". Kościół jest – jak czytamy: "niejako sakramentem zjednoczenia ludzi z Bogiem i budowania jedności rodzaju ludzkiego". Swoich darów Duch Święty udziela wszystkim członkom Kościoła, niezależnie od ich stanu. Są to dary: mądrości, rozumu, rady, męstwa, umiejętności, pobożności i bojaźni Bożej. Uzdalnia wiernych do dojrzałej obecności w świecie. Kieruje losami Kościoła, kiedy wybiera do grona Apostołów w miejsce Judasza św. Macieja, kiedy prosi o wyznaczenie Barnaby i Pawła, jak pisze święty Łukasz „do dzieła, które im wyznaczyłem”, czy kiedy posyła Apostołów do tego, by w określonych częściach świata głosili Ewangelię. Wprowadza wspólnotę wierzących w głębsze rozumienie tajemnicy Chrystusa, dając im zrozumienie Pisma świętego. Ponadto, w ramach Kościoła Duch Święty w każdej epoce powołuje nowe instytucje, nowe inicjatywy, które są odpowiedzią na potrzeby aktualnej epoki.

Uroczystość liturgiczna Zesłania Ducha Świętego sięga pierwszych wieków chrześcijaństwa. Łączono ją z Wielkanocą, a od IV w. wyodrębniono jako osobne święto, uroczyście obchodzone zarówno w Kościele Wschodnim jak i Zachodnim. Synod w Elwirze urzędowo wprowadził ją w 306 roku. W wigilię Pięćdziesiątnicy, podobnie jak w wigilię Wielkanocy, święcono wodę do chrztu świętego i udzielano chrztu katechumenom. Papież Leon XIII wprowadził nowennę, czyli dziewięciodniowe przygotowania modlitewne na przyjście Ducha Świętego, aby dokonał przemiany w naszych sercach, tak jak przemienił Apostołów w Wieczerniku.

Uroczystość tę powszechnie nazywa się w Polsce Zielonymi Świętami, gdyż w okresie, w którym jest obchodzona, przyroda odnawia się po zimie, a zieleń jest dominującym kolorem pejzażu. Wszystkie obrzędy ludowe z nimi związane noszą piętno radości i wesela. Kościoły, domy, obejścia przybrane są „majem” – najczęściej młodymi brzózkami; posadzkę kościelną, podłogę chat i wiejskie podwórka potrząsają wonnym tatarakiem; wszędzie rozlewa się rzeźwa woń świeżej majowej zieleni.

Uroczystość Zesłania Ducha Świętego kończy w Kościele katolickim trwający 50 dni okres wielkanocny, który obejmuje czas od niedzieli Zmartwychwstania Pańskiego (czyli już od Wigilii Paschalnej) do Niedzieli Zesłania Ducha Świętego.

Boże, Ty przez misterium dnia dzisiejszego uświęcasz swój Kościół ogarniający wszystkie ludy i narody, † ześlij dary Ducha Świętego na całą ziemię * i dokonaj w sercach wiernych tych cudów, które zdziałałeś w początkach głoszenia Ewangelii. Przez naszego Pana Jezusa Chrystusa, Twojego Syna, † który z Tobą żyje i króluje w jedności Ducha Świętego, * Bóg, przez wszystkie wieki wieków. Amen.

[Benedykt Krakowski]

8 VI 2025 r.

Wspomnienie św. Jadwigi, królowej

Święta Jadwiga Andegaweńska (1374-1399) była władczynią Polski. W wieku 10 lat została koronowana na królową, a w wieku 12 lat wyszła za mąż za księcia litewskiego Władysława Jagiełłę, pieczętując tym samym unię polsko-litewską i przyczyniając się do chrystianizacji Litwy.

Była od dziecka przygotowywana do rządzenia, została wszechstronnie wykształcona. Skupiła na swoim dworze elitę intelektualną i duchową Polski. Hojnie wspierała kościoły i klasztory, dbała o ubogich. Zleciła pierwsze w naszej historii tłumaczenie Księgi Psalmów na język polski i odnowiła Akademię Krakowską. Była roztropną i bogobojną władczynią. Zmarła w wieku 25 lat na skutek komplikacji poporodowych. Kiedy w XX w. otwarto jej grób, badania wykazały, że była kobietą silnej budowy i bardzo wysoką (177–180 cm).

Boże, życie wiernych i chwało pokornych, Ty uczyniłeś świętą Jadwigę, królową, gorliwą krzewicielką wiary i miłości, † spraw za jej wstawiennictwem, * abyśmy się stali apostołami prawdy i dobra. Przez naszego Pana Jezusa Chrystusa, Twojego Syna, † który z Tobą żyje i króluje w jedności Ducha Świętego, * Bóg, przez wszystkie wieki wieków. Amen.

[Benedykt Krakowski]

9 VI 2025 r.

Wspomnienie św. Efrema, diakona i doktora Kościoła

Efrem urodził się w Nisibi (Mezopotamia) około roku 306. Został diakonem i założył szkołę teologiczną, w której nauczał. Po zajęciu Nisibi przez Persów przeniósł się z uczniami do Edessy.

Był wybitnym egzegetą i kaznodzieją. Została po nim bardzo bogata spuścizna literacka: dzieła egzegetyczne i apologetyczne, homilie, a przede wszystkim hymny. W wielu tekstach Efrem wyrażał przywiązanie i cześć do Matki Bożej. Nazywa się go często „harfą Ducha Świętego”. Z utworów pełnych żarliwości i poetyckiego natchnienia wyłania się osobowość wrażliwa, ciepła, o urzekającej pobożności. Był największym poetą syryjskim, jednym z największych poetów chrześcijańskich. W trosce o zbawienie własnej duszy raz po raz udawał się na pustkowie, gdzie oddawał się modlitwie i uczynkom pokutnym.

Wszechmogący Boże, ześlij w nasze serca Ducha Świętego, † pod którego tchnieniem święty Efrem, diakon, opiewał w hymnach Twoje misteria * i całe życie poświęcił Twojej służbie. Przez naszego Pana Jezusa Chrystusa, Twojego Syna, † który z Tobą żyje i króluje w jedności Ducha Świętego, * Bóg, przez wszystkie wieki wieków. Amen.

[Benedykt Krakowski]

Poniedziałek po Niedzieli Zesłania Ducha Świętego

Święto Najświętszej Maryi Panny, Matki Kościoła

Święto Maryi, Matki Kościoła, obchodzone w poniedziałek po uroczystości Zesłania Ducha Świętego, zostało wprowadzone do polskiego kalendarza liturgicznego w 1971 r. przez Episkopat Polski - za zgodą Pawła VI. Dzień ten został wybrany dlatego, że Zesłanie Ducha Świętego było początkiem działalności Kościoła. Jak podają Dzieje Apostolskie, w momencie Zesłania Ducha Świętego w Wieczerniku obecni byli wszyscy Apostołowie, którzy "trwali jednomyślnie na modlitwie razem z niewiastami, Maryją, Matką Jezusa, i braćmi Jego" (Dz 1, 14). Matka Najświętsza, Oblubienica Ducha Świętego, mocą którego w dniu Zwiastowania poczęła Jezusa Chrystusa, przeżyła w Wieczerniku wraz z Apostołami zstąpienie Ducha Miłości na Kościół. Od tej chwili Maryja, Wspomożycielka Wiernych i Matka Kościoła, towarzyszy Kościołowi w świecie.

Maryja jest Matką Kościoła. Tytuł ten dawali Matce Najświętszej teologowie już od początków dziejów Kościoła, a w ostatnim stuleciu papieże: Leon XIII, Jan XXIII i Paweł VI. Biskupi polscy złożyli Pawłowi VI Memoriał z gorącą prośbą o ogłoszenie Maryi Matką Kościoła i oddanie ponowne Jej macierzyńskiemu Sercu całej rodziny ludzkiej. Prymas Polski kard. Stefan Wyszyński, w imieniu 70 biskupów polskich 16 września 1964 roku, podczas trzeciej sesji soborowe, wygłosił przemówienie, uzasadniając konieczność ogłoszenia Maryi Matką Kościoła. Powoływał się na doświadczenia naszego narodu, dla którego Matka Chrystusowa, obecna w naszych dziejach, i zawsze przez nas wzywana, była ratunkiem, pomocą i zwycięstwem. Biskupi polscy zabiegali również bardzo o to, aby nauka o Matce Najświętszej została włączona do Konstytucji o Kościele, gdyż to podkreśla godność Maryi jako Matki Kościoła i Jej czynną obecność w misterium Chrystusa i Kościoła. W 1968 r. Paweł VI potwierdził swoje orzeczenie o Matce Kościoła w Wyznaniu Wiary, w tzw. Credo Pawłowym. Episkopat Polski włączył wówczas do Litanii Loretańskiej nowe wezwanie: "Matko Kościoła, módl się za nami". Wniósł równocześnie prośbę do Stolicy Świętej, aby wezwanie to znalazło się w litanii odmawianej w Kościele Powszechnym, i aby papież ustanowił święto Matki Kościoła również dla całego Kościoła Powszechnego.

Boże, miłosierny Ojcze, Twój Syn przybity do krzyża ustanowił swoją Rodzicielkę, Najświętszą Maryję Pannę, naszą Matką, † spraw, aby dzięki wstawiennictwu miłującej Matki Twój Kościół wzrastał, radował się świętością swoich dzieci * i pociągał do siebie wszystkie narody. Przez naszego Pana Jezusa Chrystusa, Twojego Syna, † który z Tobą żyje i króluje w jedności Ducha Świętego, * Bóg, przez wszystkie wieki wieków. Amen.

[Benedykt Krakowski]

10 VI 2025 r.

Wspomnienie bł. Bogumiła, biskupa

Bogumił żył w XII w. Urodził się we wsi Koźmin. W roku 1167 został mianowany arcybiskupem gnieźnieńskim. Związany był z misją wśród Prusów. W roku 1170 zrezygnował z arcybiskupstwa i osiadł jako pustelnik w rozlewiskach Warty i Neru pod Dobrowem. Zasłynął darem modlitwy i nauczania ubogiej ludności. Zmarł 10 czerwca 1182 r., został pochowany w Dobrowie.

Kult Bogumiła występuje już w średniowieczu. W 1925 r. został on ogłoszony przez Stolicę Apostolską błogosławionym.

Panie, nasz Boże, wysłuchaj błagania oddanego Ci całym sercem ludu; † przez modlitwy błogosławionego Bogumiła, biskupa, zachowaj go w zdrowiu duszy i ciała * i spełnij wszystkie jego prośby. Przez naszego Pana Jezusa Chrystusa, Twojego Syna, † który z Tobą żyje i króluje w jedności Ducha Świętego, * Bóg, przez wszystkie wieki wieków. Amen.