Cesarstwo Niemieckie

Karabin Enfield model 1853 (Enfield Rifled-Musket)

Był ładowanym odprzodowo karabinem, używanym przez wojska Imperium Brytyjskiego od 1853 do 1867 roku, kiedy został zastąpiony przez karabin typu Enfield-Snider na amunicję scaloną. Termin "muszkiet gwintowany" (ang. rifled musket) oznaczał, że model 1853 był tej samej długości, co muszkiet, który zastępował. Miało to na celu umożliwienie żołnierzom drugiego szeregu wystawienie luf poza pierwszy szereg i oddanie bezpiecznego strzału oraz aktywne uczestniczenie w walce na bagnety.
Lufa o długości 38 cali posiadała trzy bruzdy o skoku 1:78 i była przymocowana do łoża trzem bączkami, przez co ten model często nazywano "trzy-taśmowym" (ang. three-band). Naważka 68 granów (ok. 4,4 g) czarnego prochu wyrzucała 530 gramowy pocisk typu Pritchett lub Burton-Minié. Model 1853 posiadał regulowaną tylną szczerbinkę z nastawami od 100 do 400 jardów.

Karabin iglicowy Zündnadelgewehr M/41

W 1836 r. Johann Nikolaus von Dreyse opracował pierwszy udany odtylcowy karabin iglicowy, który kilka lat później został przyjęty na wyposażenie armii pruskiej jako Zündnadelgewehr M/41. Karabin wyposażony został w nowy zamek ślizgowo-obrotowy, który oprócz pełnienia funkcji odpalenia ładunku wyposażony był również w mechanizm ryglowy zamykający i otwierający tylną część lufy (jej wlot). Umożliwiło to użycie naboju zespolonego w łusce papierowej, który zawierał w sobie zespoloną naważkę prochu, pocisk oraz spłonkę (która odpalała ładunek po uderzeniu w nią iglicy zamka po naciśnięciu spustu). To rewolucyjne rozwiązanie pozwoliło przezwyciężyć ograniczenia karabinów odprzodowych w których każdy element „naboju” należało przepychać ręcznie przez całą długość lufy. W nowym karabinie iglicowym, wystarczyło otworzyć zamek, umieścić nabój w komorze a po jego zamknięciu karabin gotowy był już do strzału. Rozwiązanie takie skrajnie zwiększyło szybkostrzelność karabinu, oprócz tego broń można było bezproblemowo ładować w pozycji leżącej, lub chowając się za niskimi osłonami, co zwiększało bezpieczeństwo strzelca przed ostrzałem przeciwnika.

Mimo wprowadzenia karabinów iglicowych w armii pruskiej, w innych państwach popularnością nadal cieszyły się odprzodowe karabiny kapiszonowe, których konstrukcje rozwijano wprowadzając nowe modele tego typu broni. Sytuacja zmieniła się wraz ze spektakularnym zwycięstwem Królestwa Prus nad Cesarstwem Austrii w czasie wojny prusko-austriackiej w 1866 r. Uzbrojeni w odprzodowe karabiny Lorenza żołnierze austriaccy ponieśli znacząco większe straty względem uzbrojonych w karabiny Dreysego żołnierzy pruskich, co niezbicie wykazało wyższość karabinu odtylcowego. Zwycięstwo prusaków zainicjowało wzmożone zainteresowanie karabinami iglicowymi w Europie i wprowadzaniem tego typu broni na wyposażenie również innych armii.

Karabin Enfield-Snider

Pierwszy przepisowy karabin odtylcowy brytyjskiej armii. Snider-Enfield Mk III był bronią jednostrzałową, z zamkiem obrotowym. Mechanizm spustowy z kurkiem zewnętrznym. Lufa stalowa, gwintowana, z pięcioma bruzdami prawoskrętnymi. Mk III był wyposażony w łoże i kolbę drewniane, z integralnym chwytem pistoletowym. Mechaniczne przyrządy celownicze składające się z celownika schodkowo-ramkowo (nastawy celownika do 914 m). Pierwsze udokumentowane użycie bojowe karabinów Enfield-Snider miało miejsce w 1868 roku podczas walk w Abisynii. W czasie bitwy pod Arogi odddział 300-400 żołnierzy brytyjskich z 4. Pułku Kings Own odparł atak około 7000 abisyńskich wojowników.

Karabin Martini-Henry

Brytyjski karabin jednostrzałowy wprowadzony do uzbrojenia w drugiej połowie XIX wieku. Martini-Henry był bronią jednostrzałową, z zamkiem obrotowym, o osi prostopadłej do osi lufy. Mechanizm spustowy z sprężyną uderzeniową działającą bezpośrednio na masywną iglicę. Zamek był otwierany przy pomocy dźwigni umieszczonej za osłoną spustu. Odchylenie dźwigni do dołu powodowało opadnięcie przedniej części zamka w dół i odsłonięcie wlotu komory nabojowej. Jeśli w lufie znajdowała się łuska, następowało jej częściowe wysunięcie przez wyrzutnik. Po ewentualnym całkowitym usunięciu łuski nabój wkładano ręcznie do komory nabojowej i zamykano zamek. Zamknięcie zamka powodowało napięcie sprężyny uderzeniowej (na prawej stronie komory zamkowej znajdował się wskaźnik napięcia iglicy). Lufa stalowa, gwintowana, z czterema bruzdami prawoskrętnymi.
Martini-Henry był wyposażony w łoże i kolbę drewniane. Mechaniczne przyrządy celownicze składające się z muszki i celownika schodkowo-ramkowego (nastawy celownika do 1326 m).

Karabin Mauser M1871/84

W 1884 roku zespół konstruktorów Królewskiej Fabryki Karabinów w Spandau wyposażył karabin M1871 w stały, rurowy magazynek. Po testach nowy karabin został przyjęty do uzbrojenia jako Infanterie-Gewehr Mod. 71/84 (I.G. Mod. 71/84) i zastąpił jednostrzałowe karabiny M1871.
Mauser M1871/84 był bronią powtarzalną, z zamkiem ślizgowo-obrotowym czterotaktowym. Jedynym ryglem była rączką zamkowa. Karabin wyposażony był w bezpiecznik. Bezpiecznik miał postać skrzydełka znajdującego się w tylnej części zamka. Karabin Mauser M1871/84 był zasilany z 8-nab. magazynka rurowego umieszczonego pod lufą. M1871/84 był wyposażony w łoże i kolbę drewniane. M1871/84 był wyposażony w mechaniczne przyrządy celownicze składające się z celownika ramkowego i muszki (nastawy celownika 250-1600 m).

Karabin Mosin wz. 1891

Rosyjski karabin powtarzalny, skonstruowany pod koniec XIX wieku przez Siergieja Mosina. Karabin ten i jego wersje rozwojowe były podstawowym uzbrojeniem piechoty rosyjskiej i Armii Czerwonej od lat 90. XIX wieku do lat 50. XX wieku. Karabin wzór 1891 jest indywidualną bronią powtarzalną. Zamek czterotaktowy, ślizgowo-obrotowy. Zasilanie ze stałego magazynka o pojemności 4 naboi (piąty nabój z łódki wprowadzany jest do lufy [4+1]). Zastosowano rozdzielacz uniemożliwiający podanie więcej niż jednego naboju na drogę zamka. Przyrządy celownicze składały się z trójkątnej muszki i celownika ramkowo-schodkowego. Broń była wyposażona w bagnet czworograniasty wz. 1891 mocowany przy pomocy tulei.

Karabin Lee M1895

Amerykański karabin powtarzalny skonstruowany przez Jamesa Parrisa Lee. Wprowadzony do uzbrojenia US Navy w 1895 roku. Lee M1895 był bronią powtarzalną. Karabin wyposażony była w zamek dwutaktowy. Pociągnięcie rączki zamkowej do tyłu powodowało w pierwszej fazie ruchu lekki obrót rączki i uniesienie do góry tylnej części zamka. Uniesienie zamka powodowało wysunięcie się rygli z opór ryglowych. W następnej fazie zamek cofał się co powodowało ekstrakcję łuski z komory nabojowej. Ruch rączki zamkowej do przodu powodował dosłanie kolejnego naboju z magazynka i zaryglowanie zamka.
M1895 był zasilany ze stałego magazynka pudełkowego o pojemności 5 naboi. Magazynek mógł być ładowany przy pomocy łódki lub pojedynczymi nabojami. Lufa posiadała gwint o sześciu bruzdach prawoskrętnych o skoku 165,1 mm. M1895 posiadał łoże przechodzące w kolbę drewnianą. Przyrządy celownicze mechaniczne (celownik schodkowo-ramkowy, nastawy do 1829 m). Karabin wyposażony był w nożowy bagnet.

Karabin Gewehr 98 (Gew98)

Standardowy karabin niemiecki w czasie I wojny światowej. Produkowany od 1898 roku do teraz. Karabin wyposażono w zamek czterotaktowy, ślizgowo-obrotowy. Trójpozycyjny bezpiecznik został zamontowany na końcu zamka, od prawej:
1 pozycja (bezpiecznik ustawiony na prawo) – iglica zablokowana, zamek zablokowany
2 pozycja (bezpiecznik ustawiony na środku) – iglica zablokowana, zamek ruchomy
3 pozycja (bezpiecznik ustawiony na lewo) – iglica odblokowana, zamek ruchomy - karabin gotowy do strzelania
Bezpiecznik działa tylko wtedy, kiedy karabin jest załadowany, w przeciwnym razie, bezpiecznik się nie ruszy.
Magazynek w Mauserze Gewehr 98 ma pojemność 5 naboi. Naboje można ładować pojedynczo, bądź za pomocą łódki nabojowej, która może maksymalnie pomieścić tyle naboi, ile sam magazynek(5). Po załadowaniu za pomocą łódki, jest ona wyrzucana. Magazynek może zostać opróżniony za pomocą operowania zamkiem (tak jak przy przeładowywaniu), ale z bezpiecznikiem ustawionym w pozycji środkowiej, w przeciwnym razie po odryglowaniu, karabin wystrzeli. Można też opróżnić go za pomocą ściągnięcia denka. Gewehr 98 miał otwartego typu muszkę i łukową linię celownika z wcięciem typu V, znany jako Lange Visier. Celownik został zaprojektowany dla pocisku M/88 7,92 mm x 54 mm I, można było było ustawić od 200m do 2000 m, w 100 m odstępach. Nabój M/88 7,92 mm x 54 mm I był wyposażony w tępołukowy pocisk.
Później linia celownika została zmodyfikowana do naboju wzoru 1905 7,92 mm x 54 mm IS. Pocisk naboju 7.92 mm x 54 mm IS był lżejszy, szpiczasty i średnica wzrosła z 8,08 mm do 8,2 mm, dzięki temu wzrósł współczynnik balistyczny. Z wprowadzeniem zmodyfikowanej amunicji, nowy celownik mógł być ustawiony od 400 m do 2000 m, w 100 m odstępach. Kolba tego karabinu została wyposażona w chwyt pistoletowy. Nakładka kolby przykrywa odcinek lufy od celownika do bączka. W celu redukcji odrzutu w kolbie została zastosowana śruba przechodząca pod komorą. Przy strzale redukuje odrzut przenosząc siłę strzału na kolbę. Przed wojną kolby były robione z drewna orzechowego, które średnio było sezonowane przez 3 lata, w celu dania czasu do "stabilizacji". W 1917 roku niedostatek drewna orzechowego, zastąpiono drewnem bukowym lub dębowym. Kolby z końcowego okresu wojny były mniej wytrzymałe i cięższe od wcześniejszych orzechowych kolb.
Karabiny były wydawane ze skórzanym pasem nośnym. W czasie I wojny światowej, z powodu niedostatków skóry, robione były z brezentu. Gewehr 98 był zdolny do zamontowania garłacza, który miotał granatem nasadkowym. Karabin miał możliwość zamontowania bagnetu.

Karabin Mauser M1916

Mauser Selbstlader M1916 to pierwszy niemiecki karabin samopowtarzalny z okresu I wojny światowej, zaopatrzony w wymienny 20 lub 25 nabojowy magazynek.
Broń ta została opracowana jako rozwinięcie innego prototypowego karabinu samopowtarzalnego – M1906/08, który nie wszedł do produkcji seryjnej. Testowany w początkowym okresie wojny przez Armię Cesarstwa Niemieckiego, okazał się jednak kompletnie nieprzydatny jako uzbrojenie piechoty ze względu na ogromną wrażliwość na zanieczyszczenia oraz znaczny odrzut. Mimo to w 1916 został przyjęty przez niemieckie siły powietrzne Luftstreitkräfte jako Mauser Selbstlader M1916, stanowiąc wyposażenie załóg samolotów, balonów i sterowców. Ze względu na skomplikowaną i drogą produkcję, wyprodukowano jedynie około 1000 egzemplarzy, które sukcesywnie były zastępowane przez pochodzące z importu, tańsze (ale równie wrażliwe na zanieczyszczenia) karabiny samopowtarzalne Mondragón. M1916 produkowano w dwóch wersjach, różniących się długością jako: karabin oraz karabinek. Po upowszechnieniu się w lotnictwie karabinów maszynowych, karabiny M1916 zostały całkowicie wycofane z uzbrojenia.

Karabin RSC Mle 1917

Fusil Automatique Mle 1917 (FA Mle 1917, RSC Mle 1917, Selbstlade-Gewehr 310(f)) to francuski karabin samopowtarzalny. Pierwszy typ karabinu samopowtarzalnego produkowanego w dużych ilościach, wprowadzonego na uzbrojenie europejskiej armii.
Karabin RSC Mle 1917 był indywidualną bronią samopowtarzalną. Zasada działania oparta o wykorzystanie energii gazów prochowych odprowadzanych przez boczny otwór lufy. Ryglowanie przez obrót zamka. Mechanizm spustowy umożliwiał strzelanie ogniem pojedynczym. Dźwignia bezpiecznika po prawej stronie komory zamkowej. Zasilanie ze stałego magazynka pudełkowego ładowanego przy pomocy pięcionabojowych ładowników. Ładowniki były wkładane do magazynka po odchyleniu jego pudełka do przodu. Przyrządy celownicze mechaniczne, składały się z muszki i celownika schodkowo-ramkowego. Łoże i kolba stała drewniane. Broń była wyposażona w czworograniasty bagnet-szpadę mocowany przy pomocy rękojeści.